Obchody 125-lecia spółdzielczości uczniowskiej w Polsce

Rok 2025 był w Polsce czasem szczególnej koncentracji działań wokół idei spółdzielczości uczniowskiej. Przypadająca w tym roku 125. rocznica ich powstania stała się impulsem do podjęcia szeregu inicjatyw o charakterze edukacyjnym, kulturalnym i instytucjonalnym, odnoszących się zarówno do historycznego dorobku spółdzielni uczniowskich, jak i ich współczesnej roli w systemie edukacji.

Działania te realizowane były równolegle z ogłoszonym przez Organizację Narodów Zjednoczonych Międzynarodowym Rokiem Spółdzielczości, co sprzyjało osadzaniu krajowych inicjatyw w szerszym, międzynarodowym kontekście.

Kluczowym elementem obchodów 125-lecia spółdzielczości uczniowskiej były prace legislacyjne prowadzone w Senacie Rzeczypospolitej Polskiej, dotyczące wprowadzenia zapisów dotyczących spółdzielni uczniowskich do Ustawy Prawo Oświatowe. W 2025 roku procedowany był projekt nowelizacji, którego celem było stworzenie jednoznacznych podstaw prawnych dla funkcjonowania spółdzielni uczniowskich w szkołach. Prace nad nowelizacją były przedmiotem wspólnych posiedzeń senackich komisji, w których uczestniczyli przedstawiciele środowisk edukacyjnych i spółdzielczych.

Wydarzenie "Ekonomia ponad granicami – Janusz Korczak promotor wychowania poprzez spółdzielczość", zostało włączone w obchody Międzynarodowego Roku Spółdzielczości 2025. W ramach wydarzenie zorganizowano szereg działań i inicjatyw, m.in.:

• Zorganizowano konferencję „Edukacja ekonomiczna wczoraj – dziś – jutro”, , która odbyła się w siedzibie Krajowego Centrum Edukacji Ekonomicznej w Warszawie” 25 czerwca 2025 r., w rocznicę uchwalenia Krajowej Strategii Edukacji Finansowej w Polsce,
• Zaprezentowano ideę rozwoju edukacji spółdzielczości podczas Forum Liderów Banków Spółdzielczych, 16-17 września 2025 r. wraz z ogólnopolska lekcją online „Praca zespołowa się opłaca, czyli spółdzielczość uczniowska na start”, w której wzięło udział 11 000 uczniów oraz niemal 500 nauczycieli z ponad 400 szkół,
• Przetłumaczono książkę „Przygody Przedsiębiorczego Dżeka” na podstawie Janusza Korczaka na 10 języków świata i udostępniono ja w formie elektronicznej w ramach projektu edukacyjnego „Przygody Przedsiębiorczego Dżeka”,
• Zorganizowano 18 Polskich Dni Edukacji Ekonomicznej w szkołach na terenie Polski oraz szkołach polonijnych w 17 krajach,
• Zorganizowano 2 szkolenia (lipiec-sierpień 2025 r.) dla opiekunów spółdzielni uczniowskich,
• Zorganizowano międzynarodowe spotkanie „Polonijna Akademia Przedsiębiorczości”, w Warszawie 20-22 listopada 2025 r. W spotkaniu wzięło udział ponad 80 uczniów i nauczycieli, członków spółdzielni uczniowskich oraz uczniów prowadzących polonijne miniprzedsiębiorstwa szkolne w szkołach polonijnych w 10 krajach,
• Przeprowadzono specjalną międzynarodową lekcję online „Teamwork się opłaca, czyli spółdzielczość uczniowska na start – Międzynarodowy Rok Spółdzielczości ONZ” 29 września 2025 r. W lekcji prowadzonej z Pawilonu Polski na Wystawie Światowej Expo 2025, poświęconej idei spółdzielczości uczniowskiej wzięło udział ponad 1000 uczniów nauczycieli ze szkół polskich i polonijnych,
• Zorganizowano pierwszy Ogólnopolski Sejmik Spółdzielni Uczniowskich w formule online 11 grudnia 2025 r. wraz z ogólnopolską lekcją online „Od porażki do sukcesu, czyli jak zostaje się wielkim przedsiębiorcą?", w której wzięło udział ponad 1500 uczestników

Kolejne planowane działania w ramach których będą promowane idee spółdzielczości uczniowskiej:

• 9 kwietnia 2026 - Kongres Edukacji Ekonomicznej (Warszawa)
• 22-24 kwietnia 2026 - Europejski Kongres Gospodarczy (Katowice)
• 27-29 kwietnia 2026 - Uroczyste zakończenie obchodów 125-lecia SU (Wadowice)
• 1 czerwca 2026 - Seminarium i wystawa w Sejmie RP
• 1-3 czerwca 2026 - Europejski Kongres Finansowy (Sopot)
• 20 czerwca 2026 - Konferencja w związku z II rocznicą wprowadzenia Krajowej Strategii Edukacji Finansowej
• 25 czerwca 2026 - Organizacja I Krajowego Forum SU
• Lipiec - sierpień 2026 - Przygotowanie publikacji 125-lecia SU

Szczególną rangę w ramach obchodów miało wydarzenie zorganizowane w Narodowym Teatrze Starym w Krakowie, gdzie odbył się premierowy spektakl „Bankructwo Małego Dżeka”, będący sceniczną adaptacją powieści Janusza Korczaka. Wydarzeniu towarzyszyło seminarium pt. „Spółdzielnie budują lepszy świat… w szczególności te uczniowskie”, poświęcone znaczeniu spółdzielczości uczniowskiej w edukacji ekonomicznej i obywatelskiej.

Wydarzenie "Ekonomia ponad granicami – Janusz Korczak promotor wychowania poprzez spółdzielczość", jest największą w Polsce i jedną z największych na świecie inicjatyw, realizowanych w ramach obchodów Międzynarodowego Dnia Spółdzielczości 2025 ogłoszonego przez Organizację Narodów Zjednoczonych.