Muzeum Historii Spółdzielczości w Polsce – z siedzibą w Warszawie w budynku Krajowej Rady Spółdzielczej, to placówka nie tylko sporządzająca i prezentująca zbiory dotyczące dziedzictwa spółdzielczości, lecz także prowadzi ciekawą działalność edukacyjną. Przykładem jest aktualnie tu prezentowana wystawa na temat przypadającego w 2019 r. 150-lecia polskiej spółdzielczości spożywców, czyli rocznicy obchodzonej z inicjatywy Krajowego Związku Rewizyjnego Spółdzielni Spożywców SPOŁEM i we współpracy z Krajową Radą Spółdzielczą.
Wystawa gromadzi zbiory dokumentujące działalność spółdzielni spożywców od powstania pierwszych kooperatyw w 1869 r. w Warszawie – to– warszawska „MERKURY”, obecnie Warszawska Spółdzielnia Spożywców SPOŁEM, czy Stowarzyszenie Spożywców „ZGODA” w Płocku, powstała w 1870r. – obecnie SPOŁEM PSS „ZGODA”, lub „OSZCZĘDNOŚĆ” w Radomiu z 1869 r.
Postawmy od razu pytanie: dlaczego ta wystawa jest szczególnie interesująca dla spółdzielni uczniowskich? Otóż losy, działalność i rozwój szkolnych kooperatyw – pierwsza założona w Polsce w 1900 roku, są ściśle związane przez dziesięciolecia ze spółdzielczością spożywców. Zwłaszcza w odrodzonej Polsce lat 1918-1939 oraz po 1945 r. do teraz, nadal z serdecznymi więziami młodzieżowych spółdzielni ze SPOŁEM.
Działający w okresie międzywojennym Związek Spółdzielni Spożywców SPOŁEM udzielał kooperatywom uczniowskim pomocy instruktażowej, łącznie z ustanowieniem funkcji Instruktora Spółdzielni Uczniowskiej. Problematykę SU omawiano w publikacjach Społemowców, zwłaszcza jak tygodnik SPOŁEM i czasopismo Młody Spółdzielca. Staraniem wspomnianego Związku opracowano i wydano w 1925 r. podręcznik „Spółdzielnie Uczniowskie”, oraz „Rachunkowość Spółdzielni Uczniowskiej” i wiele podobnych materiałów poradniczych. Społemowcy wspierali młodych kooperatywistów od strony prawnej, doprowadzając do wydania w 1932 r. przez ówczesne Ministerstwo Oświecenia Publicznego – służącego rozwojowi okólnika „W sprawie spółdzielni uczniowskich i sklepików szkolnych w szkołach ogólnokształcących i zawodowych”.
Można też pytać dalej: skąd brały się tak ścisłe więzi spółdzielni spożywców z uczniowskimi? Obie strony łączyła i nadal zbliża główna baza działania, czyli handel. Młodzi robią to w szkolnych sklepikach, SPOŁEM na rynkach lokalnych dla konsumentów.
W Muzeum Historii Spółdzielczości młodzi zobaczą np. kartę udziałową z 1933 r. wydaną przez Związek Spółdzielni Spożywców RP, która to karta należała do ucznia z SU „Przyjaźń” w Warszawie. Można tu zapoznać się z broszurą „Sklepik uczniowski” z 1917 r., poczytać egzemplarze Młodego Spółdzielcy, czy obejrzeć zdjęcia z zajęć szkoleniowych z członkami SU na temat samodzielnego prowadzenia rachunkowości oraz dziesiątki innych eksponatów na podobne tematy.
A wracając do wystawy w Muzeum z okazji 150 – lecia spółdzielczości spożywców w Polsce, jest ona interesująca również dla uczniów, dając im możliwość poznania historii SPOŁEM, które przez dziesięciolecia było jednym z najbliższych patronów spółdzielni uczniowskich i nadal szeroko PSS-y kontynuują te więzi z lokalnymi SU.
Tematyczna wystawa poświęcona 150-leciu Społem, zorganizowana z dużym pietyzmem i starannością w prezentacji faktów, odkrywa zwiedzającym pamiątki, dokumenty, zdjęcia, wydawnictwa, portrety, rzeźby, sztandary, słowem – osiągnięcia spółdzielni spożywców w Polsce. Wystawa jest aktualnie eksponowana w Muzeum Historii Spółdzielczości w Warszawie, ul. Jasna 1.
Krajowy Związek Rewizyjny Spółdzielni Spożywców SPOŁEM, oraz Fundacja Rozwoju Spółdzielczości Uczniowskiej zachęcają spółdzielnie uczniowskie w kraju do zapoznania się z wystawą na 150-lecie SPOŁEM, oraz ekspozycją historii spółdzielni uczniowskich w tym muzeum. Tu można poznać spółdzielcze dziedzictwo również jako przykład wzorowej współpracy dużego i znaczącego sektora spółdzielni dorosłych SPOŁEM ze spółdzielniami zakładanymi przez młodzież szkolną. Godzi się też podkreślić, że Wystawa dokumentuje działalność SPOŁEM jako wzór ciągłości 150- letniej tradycji polskiego handlu i polskiego kapitału w sektorze handlowym.
Warto poinformować, że Krajowy Związek Rewizyjny Spółdzielni Spożywców SPOŁEM organizuje 12 września br. na Zamku Królewskim w Warszawie uroczystą galę podsumowująca obchody 150- lecia spółdzielni spożywców w Polsce.
***
Kustosz Muzeum Spółdzielczości prosi umawiać wycieczki i wizyty mailowo: muzeumhswp@krs.com.pl lub telefonicznie 22 596 43 08, 22 827 13 16; FB: facebook.com/historiaspoldzielczosci.
Zapraszamy więc na Wystawę, z serdecznymi pozdrowieniami dla młodzieży spółdzielczej.
Fundacja Rozwoju Spółdzielczości Uczniowskiej,
wspólnie z Krajowym Związkiem Rewizyjnym
Spółdzielni Spożywców SPOŁEM
Projekt i wykonanie: MovieMedia.pl