Wystawa gromadzi zbiory dokumentujące działalność spółdzielni spożywców od powstania pierwszych kooperatyw w 1869 r. w Warszawie –
warszawskiej „MERKURY”, obecnie Warszawska Spółdzielnia Spożywców SPOŁEM, czy Stowarzyszenia Spożywców „ZGODA” w Płocku, powstałego w 1870 r. – obecnie SPOŁEM PSS „ZGODA”, lub „OSZCZĘDNOŚCI” w Radomiu z 1869 r.
Postawmy od razu pytanie: Dlaczego ta wystawa jest szczególnie interesująca dla spółdzielni uczniowskich? Otóż losy, działalność i rozwój szkolnych kooperatyw – pierwsza założona w Polsce w 1900 r. – są ściśle związane ze spółdzielczością spożywców przez dziesięciolecia. Zwłaszcza w odrodzonej Polsce w latach 1918–1939 oraz po 1945 r. nadal istnieją serdeczne więzi młodzieżowych spółdzielni ze SPOŁEM.
Działający w okresie międzywojennym Związek Spółdzielni Spożywców SPOŁEM udzielał kooperatywom uczniowskim pomocy instruktażowej, łącznie z ustanowieniem
funkcji Instruktora Spółdzielni Uczniowskiej. Problematykę SU omawiano w publikacjach społemowców, zwłaszcza w tygodniku
SPOŁEM i czasopiśmie
Młody Spółdzielca. Staraniem wspomnianego Związku opracowano i wydano w 1925 r. podręcznik
„Spółdzielnie Uczniowskie” oraz
„Rachunkowość Spółdzielni Uczniowskiej” i wiele podobnych materiałów poradniczych. Społemowcy wspierali młodych kooperatystów
od strony prawnej, doprowadzając do wydania w 1932 r. przez ówczesne Ministerstwo Oświecenia Publicznego okólnika
„W sprawie spółdzielni uczniowskich i sklepików szkolnych w szkołach ogólnokształcących i zawodowych”, służącego rozwojowi.
Można też pytać dalej: skąd brały się tak ścisłe więzi spółdzielni spożywców z uczniowskimi? Obie strony łączyła i nadal zbliża główna baza działania, czyli
handel. Młodzi robią to w szkolnych sklepikach, a SPOŁEM na rynkach lokalnych dla konsumentów.
W Muzeum Historii Spółdzielczości młodzi zobaczą np. kartę udziałową z 1933 r. wydaną przez Związek Spółdzielni Spożywców RP, która należała do ucznia z SU „Przyjaźń” w Warszawie. Można tu zapoznać się z broszurą
„Sklepik uczniowski” z 1917 r., poczytać egzemplarze
Młodego Spółdzielcy czy obejrzeć zdjęcia z zajęć szkoleniowych z członkami SU na temat samodzielnego prowadzenia rachunkowości oraz dziesiątki innych eksponatów na podobne tematy.
A wracając do wystawy w Muzeum z okazji 150-lecia spółdzielczości spożywców w Polsce,
jest ona interesująca również dla uczniów, dając im możliwość poznania historii SPOŁEM, które przez dziesięciolecia było jednym z najbliższych patronów spółdzielni uczniowskich, a PSS-y nadal szeroko kontynuują te więzi z lokalnymi SU.
Tematyczna wystawa poświęcona 150-leciu Społem, zorganizowana z dużym pietyzmem i starannością w prezentacji faktów, odkrywa przed zwiedzającymi pamiątki, dokumenty, zdjęcia, wydawnictwa, portrety, rzeźby, sztandary, słowem –
osiągnięcia spółdzielni spożywców w Polsce. Wystawa jest aktualnie eksponowana w Muzeum Historii Spółdzielczości w Warszawie przy ul. Jasnej 1.
Krajowy Związek Rewizyjny Spółdzielni Spożywców SPOŁEM oraz Fundacja Rozwoju Spółdzielczości Uczniowskiej
zachęcają spółdzielnie uczniowskie w kraju do zapoznania się z wystawą na 150-lecie SPOŁEM oraz z ekspozycją historii spółdzielni uczniowskich w tym muzeum. Tu można poznać spółdzielcze dziedzictwo również jako przykład wzorowej współpracy dużego i znaczącego sektora spółdzielni dorosłych
SPOŁEM ze spółdzielniami zakładanymi przez młodzież szkolną. Godzi się też podkreślić, że wystawa dokumentuje działalność
SPOŁEM jako wzór ciągłości 150-letniej tradycji polskiego handlu i polskiego kapitału w sektorze handlowym.
Warto poinformować, że Krajowy Związek Rewizyjny Spółdzielni Spożywców SPOŁEM organizuje 12 września br. na Zamku Królewskim w Warszawie uroczystą galę podsumowującą obchody 150-lecia spółdzielni spożywców w Polsce.
Kustosz Muzeum Spółdzielczości prosi o umawianie wycieczek i wizyt mailowo:
muzeumhswp@krs.com.pl lub telefonicznie: 22 596 43 08, 22 827 13 16. FB:
facebook.com/historiaspoldzielczosci.
Zapraszamy więc na wystawę, z serdecznymi pozdrowieniami dla młodzieży spółdzielczej.
Fundacja Rozwoju Spółdzielczości Uczniowskiej,
wspólnie z Krajowym Związkiem Rewizyjnym Spółdzielni Spożywców SPOŁEM
